Waterprogramma 2016-2021 Van veilige dijken tot schoon gezond water

Waterveiligheid

In het nieuwe nationale waterveiligheidsbeleid staat de bescherming van de mensen en de economische waarde centraal. Dit is vertaald in drie doelen:

  1. Veiligheid voor iedereen: Iedereen in Nederland die wordt beschermd door een dijk, duin of dam, heeft een kans van niet meer dan 1 op de 100.000 per jaar (10-5) om te overlijden door een overstroming(3);
  2. Zoveel mogelijk voorkomen van slachtoffers en schade;
  3. Bescherming van vitale en kwetsbare functies: Er is extra bescherming voor infrastructuren zoals nutsvoorzieningen, wegen, ziekenhuizen en communicatiemiddelen die tijdens en na een ramp cruciaal zijn voor het functioneren van een gebied. Dit geldt ook voor functies die grote milieu- of gezondheidsschade kunnen opleveren wanneer ze door een overstroming worden getroffen.

Het nieuwe landelijke veiligheidsbeleid is gebaseerd op een risicobenadering. De kans op een overstroming en de mogelijke gevolgen bepalen het gewenste veiligheidsniveau. Deze nieuwe benadering is mogelijk door toegenomen inzicht in factoren die de sterkte van de dijk beïnvloeden en door toegenomen inzicht in de mogelijke gevolgen van een overstroming voor het gebied achter de dijk.

De oude veiligheidsfilosofie: overschrijdingskans met focus op de dijk (boven). De nieuwe veiligheidsfilosofie: overstromingskans met aanvullend focus op veiligheid van mens en economie (onder).

Het volgende plaatje geeft de nieuwe veiligheidsnormen weer voor ons beheergebied. Dit zijn dus normen op basis van overstromingskansen. De normen zijn vastgesteld voor een aantal dijktrajecten (bijvoorbeeld de Noord-Hollands kust tot en met Den Helder). Op de meeste trajecten is een norm van 1/3000 per jaar vastgesteld. Voor het gedeelte langs het Balgszand en Wieringen is een norm van 1/1000 per jaar vastgesteld. Voor Marken is een norm van 1/300 per jaar bepaald. Voor meer informatie over de nieuwe waterveiligheidsnormen verwijzen we naar www.helpdeskwater.nl.

Nieuwe veiligheidsnormen beheergebied HHNK op basis van overstromingskans. De norm voor Marken van 1/300 is nog pm.

Meerlaagsveiligheid
Om de drie nationale waterveiligheidsdoelen te bereiken worden maatregelen genomen in de drie lagen van meerlaagsveiligheid.

  • In Laag 1 blijven sterke waterkeringen bepalend voor de waterveiligheid. De eisen aan de kering worden echter niet meer gebaseerd op de overschrijdingskans (water over de kering), maar op de overstromingskans (de kans dat een overstroming plaatsvindt), en dan gebaseerd op de te beschermen mensen en economische waarde. Dit maakt het mogelijk daar te investeren waar de risico’s het grootst zijn. Uiterlijk in 2050 moet overal aan de nieuwe normen zijn voldaan.
  • In Laag 2 gaat het om duurzame, waterrobuuste ruimtelijke inrichting. Waterveiligheid moet een volwaardige plaats gaan innemen in de ruimtelijke planvorming.
  • In Laag 3 gaat het om rampenbeheersing. Als het tóch misgaat, moeten we daarop voorbereid zijn. Bij een dreigende overstroming moet iedereen snel en effectief handelen.

De veiligheidsopgave voor het eiland Marken wordt als een landelijke pilot voor MLV uitgewerkt.

Nationale Visie Kust
In het Deltaprogramma hebben de gezamenlijke overheden langs de kust de Nationale Visie Kust ontwikkeld. Deze visie gaat uit van een aanpak waarbij bescherming van het achterland tegen de zee samengaat met ruimtelijke ontwikkeling. De aandacht is gericht op de vraag hoe die twee doelen elkaar kunnen versterken en voordelen kunnen opleveren. Het gaat erom niet twee keer op één plek werkzaamheden te verrichten, maar gebieden zo in te richten dat zeeweringen ‘meegroeien’ met de zeespiegelstijging. Zand dat wordt gebruikt om onze kust veilig te houden, zou mogelijk tegelijkertijd ten goede kunnen komen aan andere maatschappelijke functies zoals cultuur, natuur, recreatie en toerisme.

De oude veiligheidsfilosofie: overschrijdingskans met focus op de dijk (boven). De nieuwe veiligheidsfilosofie: overstromingskans met aanvullend focus op veiligheid van mens en economie (onder).

Voetnoot:
(3) De Maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) van het Deltaprogramma Veiligheid heeft aangetoond dat de kosten van aanscherping naar een nog hoger veiligheidsniveau niet in verhouding staan tot de daarmee gerealiseerde vermindering van slachtoffers en schade. Dat geld kan dus slimmer worden geïnvesteerd.